Szkolenie uczyło przełącznika „wyłącz uczenie”. W Gemini nazywa się dziś Keep Activity

Materiał szkoleniowy sprzed roku pokazuje zrzut ekranu z podpisem „Ustawienia → Dane → wyłącz uczenie na moich rozmowach”. W aplikacjach Gemini ten przełącznik nazywa się dziś Keep Activity i rządzi tym, co ląduje w Gemini Apps Activity (strona pomocy Google, sprawdzone 26.10.2026). W Claude to Model Improvement w sekcji Privacy Settings (dokumentacja Anthropic z datą 16 marca 2026, sprawdzone 26.10.2026). W ChatGPT w przeglądarce bez zalogowania nie ma go pod ikoną profilu, tylko pod znakiem zapytania w prawym dolnym rogu (FAQ Data Controls, sprawdzone 26.10.2026). Trzy nazwy, trzy ścieżki, jeden zrzut ekranu w materiale.

Ten materiał nie był zły w dniu wydania. Zestarzał się, bo każde twierdzenie o ustawieniu dostawcy ma datę ważności, której nikt nie zapisał w momencie nagrywania. Pytanie operacyjne nie brzmi więc „czy przeszkoliliśmy zespół”, tylko: co konkretnie wywołuje ponowne wydanie materiału i kto to zauważy. Poniżej jest rozjazd pokazany na trzech dostawcach, podział twierdzeń na klasy trwałości i lista wyzwalaczy, którą da się obsłużyć w kilkanaście minut miesięcznie.

Rozjazd między materiałem a dokumentacją dostawcy

Najprostszy test, czy wasz materiał jest aktualny: otwórzcie go i sprawdźcie trzy rzeczy — nazwę przełącznika, ścieżkę dojścia i zakres jego działania. Każda z nich zmienia się niezależnie od pozostałych.

Zwróćcie uwagę, co ta tabela mówi o konstrukcji szkolenia. Trzy narzędzia rozwiązują ten sam problem trzema różnymi modelami: Google wiąże trenowanie z historią aktywności, Anthropic z osobną zgodą plus trybem rozmowy, OpenAI z ustawieniem na poziomie konta. Materiał, który pokazuje „jak wyłączyć uczenie”, a nie „po czym poznać, który model stosuje dany dostawca”, wymaga aktualizacji po każdej zmianie u każdego dostawcy. Materiał zbudowany na drugim pytaniu wymaga jej dopiero wtedy, gdy dostawca zmieni model, a nie etykietę.

Sam ChatGPT pokazuje, dlaczego zrzut ekranu jest najkrótszą drogą do przestarzałego materiału. Ta sama kontrolka ma trzy różne ścieżki dojścia w zależności od tego, jak człowiek siedzi przed ekranem: w przeglądarce po zalogowaniu przez ikonę profilu, dalej Settings i Data Controls; w przeglądarce bez zalogowania przez znak zapytania w prawym dolnym rogu; w aplikacji mobilnej przez menu boczne, ikonę profilu i Data Controls (FAQ Data Controls, sprawdzone 26.10.2026).

Praktyczny skutek jest taki, że zrzut z laptopa nie prowadzi do celu człowieka, który pracuje na telefonie, a instrukcja dla zalogowanych nie prowadzi nikogo, kto wszedł na stronę bez konta — czyli dokładnie w sytuacji, w której najłatwiej wkleić coś nie tam, gdzie trzeba. Jeśli materiał ma jedną ścieżkę, to z definicji jest poprawny dla części zespołu.

Co z tym zrobić bez przepisywania całości: zamiast ścieżki opisujcie stan docelowy i sposób jego sprawdzenia. „W ustawieniach prywatności tego narzędzia kontrolka trenowania ma być wyłączona; po zmianie wróć do ustawień i potwierdź, że pokazuje stan wyłączony” jest zdaniem, które przeżyje przestawienie menu. Zrzut ekranu zostaje jako ilustracja, nie jako treść instrukcji.

Data ważności twierdzenia: trzy klasy trwałości

Nie wszystko w materiale starzeje się w tym samym tempie, więc nie wszystko wymaga tego samego nadzoru. Podział, który da się utrzymać, ma trzy klasy.

Większość materiałów szkoleniowych ma te trzy klasy wymieszane w jednym pliku i dlatego starzeje się w tempie klasy najszybszej. Rozdzielenie ich to jedyna zmiana, która realnie obniża koszt utrzymania: rdzeń zostaje nietknięty przez rok, załącznik z nazwami i zrzutami podmieniacie w kwadrans.

Retencja jako warstwa pod przełącznikiem

Druga klasa jest tą, w której pomyłka kosztuje najwięcej, bo brzmi jak detal, a rozstrzyga o zakresie incydentu. Wyłączenie trenowania i zatrzymanie przechowywania to dwie różne rzeczy, i dostawcy rozdzielają je wprost.

W aplikacjach Gemini aktywność jest domyślnie usuwana automatycznie po 18 miesiącach, a użytkownik może ustawić 3 albo 36 miesięcy lub wyłączyć autousuwanie; po wyłączeniu Keep Activity przyszłe rozmowy nie trafiają do Activity ani do trenowania, ale są przechowywane jeszcze 72 godziny, a rozmowy, które przeszły przegląd przez człowieka, są trzymane do trzech lat w oderwaniu od konta (strona pomocy Google, sprawdzone 26.10.2026; sekcja o prywatności nosi datę aktualizacji 23 października 2026). Google zastrzega przy tym, że także przy wyłączonym Keep Activity rozmowy mogą być przeglądane w celach bezpieczeństwa.

W Claude okres pięciu lat nie dotyczy trenowania jako takiego: według dokumentacji Anthropic użycie przycisku oceny rozmowy powoduje, że cała powiązana rozmowa jest przechowywana w zaplecze dostawcy do pięciu lat (privacy.claude.com, strona z datą 16 marca 2026, sprawdzone 26.10.2026). To twierdzenie warto zestawić z tym, co weszło do obiegu rok wcześniej: pod koniec sierpnia 2025 r. prasa technologiczna opisywała zmianę jako wybór z terminem 28 września 2025 r. i wydłużenie retencji do pięciu lat dla tych, którzy pozwolą na trenowanie (TechCrunch, 28.08.2025). Materiał szkoleniowy zbudowany na tym drugim opisie mówi dziś coś innego niż strona dostawcy — i to jest cała teza tego tekstu w jednym przykładzie.

Czego nie da się stąd rozstrzygnąć i co trzeba sprawdzić u siebie: jak dokładnie wasz plan jest potraktowany w dokumentach komercyjnych dostawcy. Strona Anthropic o produktach konsumenckich odsyła produkty komercyjne, w tym Claude for Work i API, do osobnego artykułu, więc przeniesienie wniosku z jednej strony na drugą jest błędem. Zasada ogólna: jeśli materiał mówi coś o waszym planie, link w materiale ma prowadzić do dokumentu dotyczącego tego planu, nie do najbardziej znanej strony dostawcy.

Zastrzeżenia regionalne i ich termin ważności

Osobna pułapka to twierdzenia prawdziwe dziś i nieprawdziwe po cichej zmianie. Microsoft, ogłaszając w sierpniu 2024 r. wykorzystanie danych konsumenckich z Copilota, Bing i MSN do trenowania modeli, zapowiedział, że nie będzie tego robić ani udostępniać takiego ustawienia dla Europejskiego Obszaru Gospodarczego „do odwołania”, a z trenowania wyłączył m.in. klientów komercyjnych i użytkowników zalogowanych kontem organizacyjnym (komunikat Microsoftu, 16.08.2024, sprawdzone 26.10.2026). Sformułowanie „do odwołania” jest w materiale szkoleniowym zdaniem z wbudowaną datą wygaśnięcia, tylko nieznaną.

W tym samym rejonie leży rozróżnienie, które w listopadzie 2024 r. zrobiło w firmach więcej zamieszania niż jakakolwiek zmiana polityki: ustawienia Connected Experiences w aplikacjach Microsoft 365 zostały odczytane jako zgoda na trenowanie modeli na dokumentach Worda i Excela, czemu producent zaprzeczył (The Register, 27.11.2024). Dla materiału szkoleniowego wniosek jest techniczny, nie prawny: nazwa ustawienia nie jest dowodem na to, co ono robi, a zdanie w materiale ma odsyłać do dokumentu, który opisuje działanie, nie do nazwy w interfejsie.

Wyzwalacze ponownego wydania materiału

Przegląd „raz w roku” nie działa, bo zmiany nie przychodzą w rytm roku obrotowego. Działa lista zdarzeń, z których każde uruchamia krótkie, zamknięte zadanie.

Obsługa tej listy sprowadza się do jednego kwadransa w miesiącu, pod warunkiem że ktoś jest zapisany jako jej właściciel. Kolejność kontroli:

• Otwórz rejestr twierdzeń i weź tylko wiersze starsze niż 90 dni.
• Dla każdego wejdź na link z wiersza i porównaj zdanie z materiału ze stroną dostawcy.
• Zgodne — wpisz nową datę weryfikacji i zamknij wiersz.
• Niezgodne — popraw zdanie w materiale, podmień link, zapisz, co się zmieniło.
• Strona zniknęła albo przestała odpowiadać na pytanie — oznacz twierdzenie jako niepotwierdzone i wykreśl je z materiału, zamiast zostawiać ze starą datą.
• Zmiana dotyczy klasy półtrwałej — wyślij do zespołu trzy zdania o tym, co się zmieniło, bez ponownego szkolenia.
• Raz na kwartał sprawdź listę narzędzi faktycznie używanych wobec listy narzędzi opisanych w materiale.

Ostatni punkt wyłapuje najczęstszą lukę: materiał opisuje trzy narzędzia, a zespół pracuje na pięciu, bo dwa doszły po szkoleniu. Rozjazd idzie też w drugą stronę — część narzędzi z listy stoi nieużywana, a przyczyny bywają inne niż opór zespołu. Materiał opisujący narzędzie, którego nikt nie włącza, jest utrzymywany za darmo przez nikogo.

Rejestr twierdzeń jako trwały artefakt szkolenia

Z całego szkolenia po roku zostaje jedna rzecz, która ma wartość operacyjną: tabela, w której każde twierdzenie o polityce dostawcy ma link, datę sprawdzenia i nazwisko osoby, która sprawdzała. Prezentacja, nagranie i lista obecności nie odpowiadają na żadne pytanie, które pojawia się w trakcie incydentu. Rejestr odpowiada na pytanie „co wiedzieliśmy i kiedy”, a to jest dokładnie to pytanie, które padnie.

Minimalna postać rejestru to pięć kolumn: narzędzie, twierdzenie w jednym zdaniu, link do dokumentu dostawcy, data weryfikacji, właściciel wiersza. Żadna z tych kolumn nie wymaga narzędzia droższego niż arkusz. Wymaga natomiast rozstrzygnięcia, kto jest właścicielem całości — a to jest zwykle moment, w którym robi się cicho, bo nadzór nad narzędziami AI nie jest przypisany do żadnej istniejącej roli. Jeśli u was też nie jest, przegląd podziału odpowiedzialności za narzędzia AI w organizacji jest tańszym punktem wejścia niż rozstrzyganie tego przy pierwszym incydencie.

Warstwa formalna ma tu jedno zdanie, które wystarczy znać. Obowiązek dotyczący kompetencji w zakresie AI z art. 4 aktu o sztucznej inteligencji obowiązuje od 2 lutego 2025 r. na podstawie art. 113 lit. a, a sam przepis mówi wprost, że nie wymaga od dostawców ani podmiotów stosujących zagwarantowania żadnego określonego poziomu tych kompetencji (tekst art. 4, sprawdzone 26.10.2026). Przepis nie narzuca formy: analizy kancelaryjne wskazują raczej na ciągłość działań niż na jednorazowe szkolenie (omówienie art. 4 w Noerr, sprawdzone 26.10.2026). To nie jest porada prawna — jeśli potrzebujecie rozstrzygnięcia, co w waszym przypadku wystarcza, pytanie idzie do radcy prawnego, nie do materiału szkoleniowego.

Dla konstrukcji materiału ten akapit ma jedną konsekwencję: argument „musimy mieć rejestr, bo przepis każe” jest słabszy niż „musimy mieć rejestr, bo bez niego nie wiemy, które zdanie w naszym materiale jest dziś fałszywe”. Pierwszy argument wygasa przy zmianie wykładni, drugi nie.

Decyzja do podjęcia w tym tygodniu

Otwórzcie swój materiał szkoleniowy i policzcie w nim zdania, które zawierają nazwę kontrolki, ścieżkę w menu albo okres retencji. Każde z nich jest twierdzeniem o cudzym produkcie, a nie o waszej firmie. Jeśli żadne z nich nie ma przy sobie linku i daty sprawdzenia, to materiał nie jest przestarzały ani aktualny — jest niesprawdzalny, a to gorszy stan niż oba poprzednie, bo nie wiadomo, od czego zacząć.

Decyzja ma dwie pozycje i obie da się podjąć bez budżetu. Pierwsza: kto jest właścicielem rejestru twierdzeń i w którym dniu miesiąca robi ten kwadrans. Druga: które z twierdzeń w obecnym materiale wykreślacie dziś, bo nikt nie potrafi wskazać dokumentu, z którego pochodzą. Druga pozycja boli bardziej, ale wykreślenie niesprawdzalnego zdania podnosi jakość materiału natychmiast, a jego utrzymanie kosztuje zero.